گرایش جمعیت شناسی :پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته علوم اجتماعی با موضوع مذهب و باروري

پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته علوم اجتماعی گرایش جمعیت شناسی

در ادامه مطلب می توانید تکه هایی از ابتدای این پایان نامه را بخوانید

و در صورت نیاز به متن کامل آن می توانید از لینک پرداخت و دانلود آنی برای خرید متن کامل این پایان نامه اقدام نمائید.

 

بسمه تعالي

دانشگاه تهران

لوگوی-دانشگاه-تهران 

دانشكده علوم اجتماعي

گروه جمعيت شناسي

 

گواهي دفاع از پايان نامه كارشناسي ارشد

 

هيأت داوران پايان نامه کارشناسیارشد آقاي 

در رشته علوم اجتماعي            گرايش جمعيت شناسي

با عنوان مذهب و باروري (مقايسه باروري اهل سنت و شيعه شهرستان مهر، بخش گله دار)

به عدد         به حروف

25/19 نوزده و بيست و پنج صدم

با نمره نهايي: ارزيابي نمود.

 

 

رديف مشخصات هيأت داوران نام و نام خانوادگي مرتبه دانشگاهي دانشگاه امضاء
1 اساتيد راهنما دكتر حسين محموديان استاديار تهران

 

 
2 استاد مشاور دكتر محمود قاضي طباطبايي دانشيار تهران  
3 استاد داور دكتر شهلا كاظمي پور استاديار تهران  
4 مدير گروه آموزشي دكتر محمدجلال عباسي

شوازي

دانشيار تهران  
5 معاون تحصيلات تكميلي دکتراعظم راودراد دانشيار تهران  

 


برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی گردد

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

چكيده:

مذهب و تعلقات مذهبي يكي از عوامل تاثير گذار در مباحث و مسايل جمعيتي، بخصوص باروري، می باشد كه كمتر مورد توجه جمعيت شناسان قرار گرفته می باشد. ديدگاهها و نظريات اديان الهي منجمله اسلام در مورد مسايل جمعيتي، افزايش مواليد و باروري زياد را توصيه مي كنند.

در پژوهش حاضر باروري دو گروه مذهبي شيعه و سني  شهر گله دار از توابع شهرستان مهر، مورد بررسي قرار گرفته می باشد. مساله اوليه و اصلي اين پژوهش اين بود كه چرا در نواحي مرزي ايران باروري زنان اهل سنت از زنان شيعه بالاتر می باشد. پژوهش عباسي و ديگران (1383) نشان مي دهد كه زنان اهل سنت با وجود دريافت كمك مالي دولت، باروري بالاتري را نسبت به زنان شيعه خواستارند كه خود، نشان دهنده اين مساله می باشد كه عوامل اقتصادي تنها عامل تعيين كننده در باروري به شمار نمي‏رود.فرهنگ و عوامل فرهنگي مانند عواملي می باشد كه باروري دو گروه قومي يا مذهبي را دستخوش تغيير مي كند.

هدف از بررسي شناخت ميزان تاثير مذهب و تعلقات مذهبي در ميان دو گروه مذهبي بوده می باشد، كه بدين مقصود تمامي متغيرهاي اقتصادي، اجتماعي، جمعيتي كنترل گردید تا تاثير خالص مذهب بر باروري باقي بماند.

فرضيه الهيات ويژه شده، خصايص و ويژگيها، پايگاه گروه اقليت اساس تئوريكي پژوهش حاضر را تشكيل مي دهند. . نتايج بدست آمده از مطالعه حاضر چنين بيان مي‌گردد كه مذهب بر باروري تاثير معنادار دارد و با كنترل كردن متغيرهاي اجتماعي و اقتصادي و جمعيتي اين ارتباط معنادار خواهد ماند گرچه ارتباط دو متغيرضعيف تر مي گردد. در پژوهش حاضر تفاوت باروري دو گروه مذهبي را بر اساس بخش دوم فرضيه گروه اقليت تبيين كرديم كه تفاوت باروري دو گروه بعد از كنترل تمامي عوامل باقي ماند و اين بدين دليل می باشد كه در جامعه مورد بررسي همانندي اقتصادي و اجتماعي قبل از فرهنگ پذيري حادث مي‌گردد.

مقدمه:

تعلق ديني پديده اي می باشد كه تا حدود زيادي هستي وموجوديت فرد را تشكيل مي دهد و به شهادت تاريخ تاثير زيادي در هنر، ادبيات، فلسفه و نظام هاي اجتماعي وسياسي داشته می باشد. مذهب، كتاب قانون زندگي را معرفي مي كند. اين كتاب قانون، مجموعه اي از ارزشها و آداب و رسوم می باشد كه افراد و گروههاي مختلف در آن سهيمند و بدين ترتيب راهنمايي براي مرگ و زندگي افراد بشمار مي آيد.

تعلقات مذهبي، بعنوان يكي از عوامل موثر در مسايل جمعيتي، بخصوص باروري، كمتر مورد توجه قرار گرفته می باشد. ديدگاهها و نظريات اديان الهي منجمله اسلام در مورد مسايل جمعيتي، افزايش مواليد و باروري زياد را توصيه مي كنند. مطالعات انجام شده نشان دهنده اين واقعيت می باشد  كه كشورهاي با اكثريت مسلمان، پايين ترين كاهش باروري را تجربه كرده اند و تصويري نمايان از كشورهايي اند كه نرخ باروري بالايي دارند.

دين اسلام به دو شاخه بزرگ و مهم تقسيم مي گردد: شيعه وسني. بعد از وفات پيامبر اين تقسيمات به وجودآمد و در دوران خلفاي راشدين ثبات بيشتري يافت كه اختلافاتي را در زمينه ديدگاههاي نظري و عملي مسلمانان به وجودآورد.

در حال حاضر 99.5 درصد از جمعيت ايران را مسلمانان تشكيل مي دهند كه 92 درصد از اين جمعيت را شيعيان و 8 درصد باقي مانده را مسلمانان اهل تسنن تشكيل مي دهند. اقليت مذهبي اهل تسنن بيشتر در نواحي مرزي ايران سكونت دارند و از لحاظ باروري سطح نسبتا بالاتري نسبت به كل كشور دارند هر چند به گونه عمومي  در سه دهه اخير جريانات باروري در تمامي استانها، مشابه باروري سطح ملي بوده می باشد( دراين سه دهه باروري در تمامي نقاط كشور تنزل پيدا كرده می باشد ).

در تبيين عوامل موثر بر باروري عوامل متعدد اقتصادي، اجتماعي، سياسي، فرهنگي تأثیر دارند و در تحقيقاتي كه در اين زمينه انجام شده به هر كدام از اين ابعاد، از جهات مختلف پرداخته شده می باشد. پژوهش حاضر تاثير و تأثیر مذهب بر باروري را مورد بررسي و ارزيابي قرارمي دهد.

 

 

 

طرح مساله:

جمعيت ايران از آغاز قرن بيستم تاكنون فراز و نشيب هاي گوناگوني را سپري كرده می باشد. اين جمعيت در آغاز قرن بيستم در حدود 10 ميليون (آقاجانيان،1991: 703) و در ميانه سال 2004 ميلادي به67.14 (PRB,2004) رسيده می باشد.

مطالعات انجام شده در زمينه باروري در ايران (آقاجانيان،1991؛ عباسي شوازي وديگران،2001)  به اين مسأله تصریح دارد كه شناخت عوامل مؤثر بر تحولات باروري مورد توجه محققان علوم اجتماعي بوده می باشد. كالدول (1982) در تئوري خود، موضوع باروري را به سير جريان ثروت مرتبط مي داند (عباسي شوازي: 1383). مك نيكول (1994: 202- 201) در تبيين باروري، به مجموعه اي از عوامل كه در يك ساختار، داراي كنش متقابل اند؛ تصریح مي كند. استرلين درتئوري خود، (عرضه تقاضا) سطح باروري يك جامعه را متأثر از انتخاب هاي زوجين مي داند؛ كه بر اساس  زمينه فرهنگي و خانوادگي آنها شكل مي گيرد (حسيني،1381: 53).

علاوه بر عوامل اقتصادي و اجتماعي موثر بر باروري، دين و مذهب نيز به عنوان يك مقوله فرهنگي مي توانند بخشي از تحولات و تغييرات باروري را تبيين نمايند و اين مساله را روشن كنند كه چرا افرادي با اوضاع اقتصادي و اجتماعي مشابه و برابر در مورد رفتار باروري به صورت متفاوت اقدام مي كنند.

در زمينه ارتباط دين و مذهب و باروري  مطالعات چندي صورت گرفته می باشد (موشر و هندرشات، 1948؛وان هيك، 1956؛ چمي،1961 و 1997؛ گلد شايدر،1969و 1971؛ پترسن، 1969؛ بين و وود،1974؛ پولمن و والش؛1975؛ بين و ماركوم،1978؛ هالي،1978؛ وستاف و جونز، 1979؛ موشر،هندرشات و هورن،1986؛ اوبرماير،1992؛ مي ستري،1999؛ مك كويلان،2004؛ آدسرا،2005) كه به تفاوت باروري درگروههاي ديني تصریح دارند. علي رغم پژوهش هاي انجام شده در زمينه باروري در ايران ( كيرك،1978؛ عالي نژاد ومحمودي،1378؛ عباسي شوازي و ديگران،1380….) مي توان چنين اظهار كرد كه مساله مذهب در مركز ثقل پژوهشهاي انجام شده قرار نداشته و بر همين اساس اين پژوهشها ارتباط مذهب و باروري را بدرستي مورد ارزيابي قرار نداده اند و اين در حالي می باشد كه اقليتهاي ديني و مذهبي گوناگوني در ايران ساكن مي باشند. اكثريت قريب به اتفاق ساكنان نواحي مرزي ايران را مسلمانان اهل سنت تشكيل مي دهند.  آمارهاي  موجود حاكي از تفاوت نرخ باروري مسلمانان شيعه و سني در  ايران می باشد ( عباسي شوازي، 1382).

مساله اصلي اين می باشد كه چرا زنان شيعه نسبت به زنان اهل تسنن باروري كمتري دارند؟ آيا تعاليم مذهبي مي تواند اين تفاوت ها را تبيين نمايد؟  يا اينكه پايگاه اقتصادي و اجتماعي  و موقعيت سياسي و فرهنگي عامل اين تفاوت ها می باشد؟

بررسي هاي انجام شده نشان مي دهد كه 40 درصد از زنان استان سيستان و بلوچستان در صورت كمك مالي دولت خواهان فرزند بيشترند كه از اين ميان 29.2 درصد را زنان اهل تسنن و 19.8 درصد را  زنان شيعه تشكيل مي دهند. در مورد اجراي برنامه هاي تنبيهي دولت در قبال كاهش باروري، زنان شيعه ديدگاه مثبت تري به مساله مورد بررسي داشته اند (عباسي شوازي وديگران،1381). پس مي توان گفت كه علت انتخاب اين موضوع را در دو عامل اصلي مي توان جستجو كرد:

  • عدم وجود يك بررسي دقيق و كامل در زمينه مذهب و باروري و مقايسه رفتارهاي باروري دو گروه مذهبي شيعه وسني.
  • مذهب به عنوان يك پارامتر فرهنگي چه ميزان از تفاوتهاي باروري دو گروه را تبيين مي كند.

در اين تحقيق ما به بررسي باروري افتراقي اين دو گروه مذهبي در شهرستان مهر، بخش گله دار؛ در استان فارس مي پردازيم. علت انتخاب نمونه در اين منطقه را مي توان به عوامل چندي نسبت داد:

  • تحديد و تدقيق نمونه مورد مطالعه.
  • بررسي هاي انجام شده در سطح كشور حاكي از اين امر می باشد كه مسلمانان شيعه باروري پايين‌تري نسبت به اهل تسنن دارند و نسبت زنان اهل سنتي كه از وسايل جلوگيري بهره گیری مي كنند كمتر از زنان شيعه می باشد.
  • ارتباط مداوم مردم اين منطقه با كشورهاي حوزه خليج فارس و تاثير پذيري از فرهنگ آنها كه اکثرا به مذهب اهل سنت تعلق دارند.

امروزه تنها سه درصد از كشورهاي جهان خواهان افزايش جمعيت مي باشند. هفده درصد، جمعيت خود را مطلوب ومتناسب مي دانند در حالي كه هشتاد درصد از كشورهاي جهان طالب كاهش باروري هستند (طلعتي، 1383: 63-62).  طریقه باروري در ايران به اين صورت بوده كه، از سال 64 به بعد شروع به كاهش كرده و از اواخر دهه 60 سرعت چشمگيري به خود گرفته می باشد ( عباسي شوازي:1379،1381). مطالعه عباسي و ديگران (1381) در مورد طریقه تحولات باروري در ايران نشان مي دهد كه باروري كل زنان اهل تسنن (4.8 فرزند) نسبت به زنان شيعه (3.4 فرزند ) در سطح بالاتري قرار دارد. تفاوت باروري اهل سنت وشيعه و متفاوت بودن باروري استانهاي سني نشين با بقيه استانها از عوامل متعددي ناشي مي گردد. عوامل مختلفي مي تواند نظر محقق را در زمينه تفاوت نرخ باروري گروه هاي مذهبي به خود جلب كند. متفاوت بودن ارزشها، هنجارها، تعاليم مذهبي مرتبط به توليد مثل، مجاز بودن يا نبودن بهره گیری از وسايل جلوگيري از حاملگي و سن ازدواج از اين جمله اند . پژوهش حاضر به مقصود تبيين تفاوت باروري دو گروه مذهبي شيعه و سني، بررسي تأثیر و تاثير آموزه هاي ديني و تعلقات مذهبي افراد در اين تفاوتها، صورت مي گيرد.

پژوهش حاضر مي كوشد تا در بستر تغييرات باروري اين دو گروه و تعلقات مذهبي متفاوت به پرسش هاي زير پاسخ دهد:

  • سطح باروري دو گروه مذهبي مورد مطالعه چگونه می باشد؟
  • آيا بين باروري مسلمانان اهل سنت و تشيع تفاوت معني داري هست؟
  • در صورت تفاوت، باروري اهل سنت وتشيع تحت تاثير چه عواملي تغيير مي كند؟
  • مهمترين عامل تاثير گذار در اين بين كدام می باشد؟
  • تفاوت در برخي از آموزه هاي ديني و تعلقات مذهبي چه ميزان از تفاوت هاي باروري اين دو گروه را تبيين مي كند؟

 

 

اهميت موضوع:

از مهم ترين مقوله هاي علم جمعيت، مطالعه باروري می باشد. باروري يكي از رويدادهاي طبيعي جمعيت و از عناصر مهم رشد جمعيت می باشد. در زمينه باروري  مطالعات و بررسي هاي متعددي چه در ايران و چه در خارج از ايران صورت پذيرفته و جنبه هاي مختلف اين مفهوم و عوامل مؤثر بر آن مورد تدقيق و بررسي قرار گرفته می باشد.

انجام بررسي هاي متعدد در ارتباط با اين موضوع ميزان اهميت پژوهش حاضر را روشن و آشكار مي نمايد. با تمام اين وجود پژوهش حاضر به چند دليل حائز اهميت می باشد:

  1. علي رغم انجام تحقيقات متعدد در زمينه باروري و عوامل موثر برآن تحقيق منسجمي در زمينه باروري افتراقي دو گروه مذهبي مهم شيعه وسني در استان فارس انجام نشده می باشد.
  2. تحليل حاضر سعي برآن دارد كه تاثير هر كدام از عوامل موثر بر باروري را در دو گروه مذهبي مورد بررسي قرار دهد.
  3. در اين پژوهش تأثیر آموزه هاي مذهبي و تعلقات مذهبي به گونه جداگانه مورد بررسي قرار خواهند گرفت.
  4. اهل تسنن يكي از اقليتهاي مذهبي دين اسلام به حساب مي آيند كه بررسي توجه و رفتار باروري آنها به مقصود درك رفتارهاي اجتماعي و جمعيتي آنها مفيد ومؤثر خواهد بود.

اهداف تحقيق:

دراين تحقيق بدنبال بررسي و بسط اين موضوع هستيم كه آيا مذهب بعنوان يك متغير مستقل، مي‌تواند تاثير معناداري بر باروري داشته باشد و تفاوتهاي باروري دو گروه مذهبي را تبيين كند؟ براي دستيابي به اين هدف، دو گروه مذهبي (شيعه و سني) كه در هر گروه افراد از لحاظ متغيرهاي اقتصادي و اجتماعي همچون (تحصيلات، درآمد، محل زندگي و…) شرايط نسبتاَ يكساني داشته باشند را انتخاب كرده، و با كنترل اين متغيرها، تاثير مذهب را بعنوان متغير مستقل مي سنجيم[1]. ما به دنبال آزمون كردن اين  موضوع هستيم كه آيا همبستگي مذهب و باروري، بعد از مشخص شدن شرايط اقتصادي و اجتماعي گروهها، باقي مي ماند.

هدف كلي:

مقايسه باروري مسلمانان اهل تشيع و تسنن (شهرستان مهر، بخش گله دار) هدف اصلي و اوليه اين پژوهش می باشد،كه خود مقدمه اي براي شناخت همه جانبه تأثير مذهب و آموزهاي مذهبي بر باروري بشمار مي رود.

اهداف جزيي:

الف) شناخت و اندازه گيري ميزان باروري مسلمانان اهل تسنن وتشيع.

ب)شناخت عوامل مؤثر بر باروري گروههاي مورد پژوهش و تعيين ميزان تأثير آنها.

ج) بررسي و شناخت مكانيزم تأثيرگذاري مذهب و تعلقات مذهبي بر باروري دو گروه.

 

1) در اين پژوهش سعي بر آن شده كه افراد دو گروه مذهبي به صورت جداگانه (شيعيان در محله هاي شيعه نشين و اهل تسنن در محله هاي سني نشين) از محله هاي هم جوار انتخاب شوند با اين پيش فرض كه از لحاظ متغيرهاي اجتماعي و اقتصادي وضعيتي مشابه دارند.

***ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد

یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود می باشد***

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

زیرا فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به گونه نمونه)

اما در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه

 با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند

موجود می باشد

تعداد صفحه :

قیمت : چهارده هزار و هفتصد تومان

***

—-

پشتیبانی سایت :        ———-        serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  ***

 

به عدد         به حروف

25/19 نوزده و بيست و پنج صدم

با نمره نهايي: ارزيابي نمود.

 

 

رديف مشخصات هيأت داوران نام و نام خانوادگي مرتبه دانشگاهي دانشگاه امضاء
1 اساتيد راهنما دكتر حسين محموديان استاديار تهران

 

 
2 استاد مشاور دكتر محمود قاضي طباطبايي دانشيار تهران  
3 استاد داور دكتر شهلا كاظمي پور استاديار تهران  
4 مدير گروه آموزشي دكتر محمدجلال عباسي

شوازي

دانشيار تهران  
شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید